1. خانه
  2. اطلس حیات وحش

اطلس حیات وحش

دانشنامه فارسی حیوانات وحشی ایران و جهان؛ ۱۶۵ گونه با وضعیت حفاظتی IUCN، زیستگاه، تغذیه، رکوردها و دانستنی‌های شگفت‌انگیز.

۱۶۵ گونه — صفحه ۴ از ۵

LC🇮🇷

مار آبی

Natrix tessellata

مار آبی ماری بی‌زهر است که بیشتر عمرش را در آب یا کنار آن می‌گذراند و ماهی و قورباغه شکار می‌کند. نقش‌های مربعی روی پشتش به آن نام «تاس» داده است.

🐊 خزندگانکمترین نگرانی
LC🇮🇷

مار دریایی شکم‌زرد

Hydrophis platurus

مار دریایی شکم‌زرد تمام عمرش را در دریا می‌گذراند و حتی روی خشکی نمی‌تواند به‌خوبی حرکت کند. دم پهن پارو‌مانندش برای شنا ساخته شده است.

🐊 خزندگانکمترین نگرانی
CR🇮🇷

سمندر غارزی گرگان

Paradactylodon gorganensis

سمندر غارزی گرگان یکی از نادرترین دوزیستان جهان و بومی انحصاری ایران است و فقط در آب‌های یک غار در گلستان زندگی می‌کند. حضور گردشگران و آلودگی آب غار، بقای آن را تهدید می‌کند.

🐸 دوزیستاندر خطر انقراض بحرانی
LC🇮🇷

قورباغه مردابی

Pelophylax ridibundus

قورباغه مردابی رایج‌ترین قورباغه ایران است و صدای گروهی نرهایش در شب‌های بهار کنار هر برکه‌ای شنیده می‌شود. نرها کیسه‌های صوتی خاکستری در دو طرف دهان دارند.

🐸 دوزیستانکمترین نگرانی
LC🇮🇷

وزغ سبز

Bufotes variabilis

وزغ سبز با لکه‌های سبز روی پوست کرم‌رنگش، دوزیستی بسیار مقاوم است که می‌تواند در مناطق خشک هم زندگی کند. شب‌ها زیر نور چراغ‌ها حشرات را شکار می‌کند.

🐸 دوزیستانکمترین نگرانی
LC🇮🇷

قورباغه درختی

Hyla savignyi

قورباغه درختی سبز کوچکی است که با بالشتک‌های چسبنده نوک انگشتانش روی برگ‌ها بالا می‌رود. صدایش با وجود جثه ریز، بسیار بلند است.

🐸 دوزیستانکمترین نگرانی
CR🇮🇷

اوزون‌برون

Acipenser stellatus

اوزون‌برون با پوزه بسیار دراز و باریکش از دیگر ماهیان خاویاری خزر متمایز است. نامش در فارسی از واژه ترکی به معنای «دماغ‌دراز» آمده است.

🐟 ماهی‌هادر خطر انقراض بحرانی
CR🇮🇷

چالباش (تاس‌ماهی روسی)

Acipenser gueldenstaedtii

چالباش یکی از ماهیان خاویاری خزر است که خاویار آن در بازار جهانی شهرت دارد. صید بی‌رویه و سدسازی آن را به مرز انقراض رسانده است.

🐟 ماهی‌هادر خطر انقراض بحرانی
🇮🇷

ماهی سفید

Rutilus kutum

ماهی سفید از محبوب‌ترین ماهی‌های سفره ایرانیان، به‌ویژه در شب عید (سبزی‌پلو با ماهی) است. بیشتر در آب‌های ایرانی خزر زندگی می‌کند و برای تخم‌ریزی به رودخانه‌ها می‌آید.

🐟 ماهی‌ها
LC🇮🇷

ماهی صبور

Tenualosa ilisha

ماهی صبور از محبوب‌ترین ماهی‌های خوزستان است که برای تخم‌ریزی از خلیج فارس به اروندرود و کارون مهاجرت می‌کند. گوشت خوش‌طعم و استخوان‌های ریز فراوانی دارد.

🐟 ماهی‌هاکمترین نگرانی
🇮🇷

کپورماهی دندان‌دار فارس

Aphanius farsicus

کپورماهی دندان‌دار فارس ماهی کوچک و رنگارنگی است که فقط در چشمه‌های اطراف دریاچه مهارلو در شیراز زندگی می‌کند. نرها نوارهای تیره عمودی و باله‌های رنگی دارند.

🐟 ماهی‌ها
🇮🇷

عقرب گادیم (دم‌کلفت سیاه)

Androctonus crassicauda

عقرب گادیم با رنگ تیره و دم کلفتش از خطرناک‌ترین عقرب‌های ایران است و سهم زیادی از عقرب‌گزیدگی‌های جدی خوزستان را دارد. نام علمی‌اش به معنای «مردکش» است.

🐙 بی‌مهرگان
🇮🇷

عقرب زرد

Mesobuthus eupeus

عقرب زرد رایج‌ترین عقرب ایران است و در بیشتر استان‌ها دیده می‌شود. زهرش معمولاً از عقرب گادیم ضعیف‌تر است اما گزش آن دردناک است و در کودکان باید جدی گرفته شود.

🐙 بی‌مهرگان
🇮🇷

رتیل (عنکبوت شتری)

Galeodes

رتیل یا عنکبوت شتری در واقع عنکبوت نیست و به راسته جداگانه‌ای از عنکبوتیان تعلق دارد. داستان‌های ترسناک درباره اندازه و خطر آن بیشتر افسانه است.

🐙 بی‌مهرگان
🇮🇷

بیوه سیاه

Latrodectus tredecimguttatus

بیوه سیاه عنکبوتی کوچک و سیاه با لکه‌های قرمز روی شکم است که زهر عصبی قوی دارد. گزش آن نادر است و بیشتر هنگام کار در مزرعه یا جابه‌جایی وسایل انبار اتفاق می‌افتد.

🐙 بی‌مهرگان
🇮🇷

ملخ صحرایی

Schistocerca gregaria

ملخ صحرایی وقتی جمعیتش زیاد شود رنگ و رفتارش را تغییر می‌دهد و دسته‌های عظیمی می‌سازد که می‌توانند مزارع را در چند ساعت نابود کنند. در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ هجوم گسترده آن به جنوب ایران رسید.

🐙 بی‌مهرگان
🇮🇷

کرم ابریشم

Bombyx mori

کرم ابریشم لارو پروانه‌ای کاملاً اهلی است که هزاران سال برای تولید ابریشم پرورش داده شده است. ایران از قدیم یکی از مراکز مهم ابریشم در جاده ابریشم بوده است.

🐙 بی‌مهرگان
🇮🇷

کفشدوزک هفت‌نقطه‌ای

Coccinella septempunctata

کفشدوزک هفت‌نقطه‌ای یکی از محبوب‌ترین حشرات و یار باغبانان است، چون شته‌ها را می‌خورد. یک کفشدوزک در طول عمرش هزاران شته شکار می‌کند.

🐙 بی‌مهرگان
LC🇮🇷

پروانه دم‌چلچله‌ای

Papilio machaon

پروانه دم‌چلچله‌ای با بال‌های زرد و سیاه و زائده‌های دم‌مانند پشت بال‌هایش از زیباترین پروانه‌های ایران است. کرمش روی گیاهانی مثل شوید، جعفری و رازیانه زندگی می‌کند.

🐙 بی‌مهرگانکمترین نگرانی
LC🇮🇷

سنجاقک امپراتور

Anax imperator

سنجاقک امپراتور از بزرگ‌ترین سنجاقک‌های ایران است و شکارچی ماهر هواست. لاروش در آب زندگی می‌کند و حتی بچه‌ماهی و نوزاد قورباغه را شکار می‌کند.

🐙 بی‌مهرگانکمترین نگرانی
شترمرغLC

شترمرغ

Struthio camelus

شترمرغ بزرگ‌ترین و سنگین‌ترین پرنده زنده جهان است. نمی‌تواند پرواز کند ولی سریع‌ترین پرنده روی زمین است.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
کوسه سفید بزرگVU

کوسه سفید بزرگ

Carcharodon carcharias

کوسه سفید بزرگ بزرگ‌ترین ماهی شکارچی جهان است. برخلاف تصویر فیلم‌ها، حمله به انسان بسیار نادر است و انسان را شکار نمی‌کند.

🐟 ماهی‌هاآسیب‌پذیر
پروانه مونارک

پروانه مونارک

Danaus plexippus

پروانه مونارک به‌خاطر مهاجرت شگفت‌انگیزش مشهور است؛ هزاران کیلومتر از کانادا و آمریکا تا جنگل‌های کوهستانی مکزیک. هیچ پروانه‌ای کل مسیر رفت و برگشت را طی نمی‌کند و چند نسل این سفر را کامل می‌کنند.

🐙 بی‌مهرگان
شیرVU

شیر

Panthera leo

شیر تنها گربه‌سان واقعاً اجتماعی است و در گروه‌هایی به نام «دسته» زندگی می‌کند. شکار بیشتر بر عهده شیرهای ماده است.

🦁 پستاندارانآسیب‌پذیر
ببرEN

ببر

Panthera tigris

ببر بزرگ‌ترین گربه‌سان زنده جهان است. نقش راه‌راه هر ببر مثل اثر انگشت منحصربه‌فرد است و حتی پوست زیر موها هم راه‌راه است.

🦁 پستانداراندر معرض خطر
فیل آفریقاییEN

فیل آفریقایی

Loxodonta africana

فیل آفریقایی بزرگ‌ترین و سنگین‌ترین جانور خشکی جهان است. گله‌هایش را یک ماده مسن و باتجربه رهبری می‌کند.

🦁 پستانداراندر معرض خطر
فیل آسیاییEN

فیل آسیایی

Elephas maximus

فیل آسیایی از فیل آفریقایی کوچک‌تر است و گوش‌های کوچک‌تری دارد. فقط برخی از نرها عاج دارند.

🦁 پستانداراندر معرض خطر
زرافهVU

زرافه

Giraffa camelopardalis

زرافه بلندقدترین جانور زنده جهان است. گردن بلندش اجازه می‌دهد برگ‌های بالای درختان آکاسیا را بخورد که از دسترس دیگر علف‌خواران دور است.

🦁 پستاندارانآسیب‌پذیر
گوریل غربیCR

گوریل غربی

Gorilla gorilla

گوریل بزرگ‌ترین نخستی (پریمات) زنده جهان است. گروه‌ها را یک نر بالغ قدرتمند با موهای نقره‌ای پشت به نام «پشت‌نقره‌ای» رهبری می‌کند.

🦁 پستانداراندر خطر انقراض بحرانی
اسب آبیVU

اسب آبی

Hippopotamus amphibius

اسب آبی روزها را در آب می‌گذراند و شب‌ها برای چرا به خشکی می‌آید. نزدیک‌ترین خویشاوندان زنده‌اش نهنگ‌ها و دلفین‌ها هستند.

🦁 پستاندارانآسیب‌پذیر
کرگدن سفیدNT

کرگدن سفید

Ceratotherium simum

کرگدن سفید بزرگ‌ترین کرگدن جهان است و با لب پهن و صافش علف می‌چرد. شاخ کرگدن از کراتین ساخته شده؛ همان ماده‌ای که ناخن انسان را می‌سازد.

🦁 پستانداراننزدیک به تهدید
گورخر دشتیNT

گورخر دشتی

Equus quagga

گورخر دشتی رایج‌ترین گورخر جهان است و در کوچ‌های بزرگ همراه گله‌های گنو حرکت می‌کند. گور ایرانی با اینکه از همین خانواده اسبیان است، گورخر نیست.

🦁 پستانداراننزدیک به تهدید
نهنگ آبیEN

نهنگ آبی

Balaenoptera musculus

نهنگ آبی بزرگ‌ترین جانوری است که تاکنون روی زمین زندگی کرده است؛ حتی از بزرگ‌ترین دایناسورها هم بزرگ‌تر. با این حال غذایش موجودات ریزی به نام «کریل» است.

🦁 پستانداراندر معرض خطر
سمور دریاییEN

سمور دریایی

Enhydra lutris

سمور دریایی متراکم‌ترین خز را در میان همه جانوران دارد. با خوردن خارپوستان دریایی از نابودی جنگل‌های جلبک کلپ جلوگیری می‌کند.

🦁 پستانداراندر معرض خطر
جگوارNT

جگوار

Panthera onca

جگوار بزرگ‌ترین گربه‌سان قاره آمریکاست و نسبت به اندازه‌اش یکی از قوی‌ترین گازگرفتن‌ها را در میان گربه‌سانان دارد. برخلاف بیشتر گربه‌ها عاشق آب است.

🦁 پستانداراننزدیک به تهدید
پنگوئن امپراتورNT

پنگوئن امپراتور

Aptenodytes forsteri

پنگوئن امپراتور بزرگ‌ترین پنگوئن جهان است و در سخت‌ترین زمستان زمین زادآوری می‌کند. نرها حدود دو ماه بدون غذا، تخم را روی پاهایشان گرم نگه می‌دارند.

🦅 پرندگاننزدیک به تهدید