- خانه
- اطلس حیات وحش
اطلس حیات وحش
دانشنامه فارسی حیوانات وحشی ایران و جهان؛ ۱۶۵ گونه با وضعیت حفاظتی IUCN، زیستگاه، تغذیه، رکوردها و دانستنیهای شگفتانگیز.
۱۶۵ گونه — صفحه ۴ از ۵
مار آبی
مار آبی ماری بیزهر است که بیشتر عمرش را در آب یا کنار آن میگذراند و ماهی و قورباغه شکار میکند. نقشهای مربعی روی پشتش به آن نام «تاس» داده است.
مار دریایی شکمزرد
مار دریایی شکمزرد تمام عمرش را در دریا میگذراند و حتی روی خشکی نمیتواند بهخوبی حرکت کند. دم پهن پارومانندش برای شنا ساخته شده است.
سمندر غارزی گرگان
سمندر غارزی گرگان یکی از نادرترین دوزیستان جهان و بومی انحصاری ایران است و فقط در آبهای یک غار در گلستان زندگی میکند. حضور گردشگران و آلودگی آب غار، بقای آن را تهدید میکند.
قورباغه مردابی
قورباغه مردابی رایجترین قورباغه ایران است و صدای گروهی نرهایش در شبهای بهار کنار هر برکهای شنیده میشود. نرها کیسههای صوتی خاکستری در دو طرف دهان دارند.
وزغ سبز
وزغ سبز با لکههای سبز روی پوست کرمرنگش، دوزیستی بسیار مقاوم است که میتواند در مناطق خشک هم زندگی کند. شبها زیر نور چراغها حشرات را شکار میکند.
قورباغه درختی
قورباغه درختی سبز کوچکی است که با بالشتکهای چسبنده نوک انگشتانش روی برگها بالا میرود. صدایش با وجود جثه ریز، بسیار بلند است.
اوزونبرون
اوزونبرون با پوزه بسیار دراز و باریکش از دیگر ماهیان خاویاری خزر متمایز است. نامش در فارسی از واژه ترکی به معنای «دماغدراز» آمده است.
چالباش (تاسماهی روسی)
چالباش یکی از ماهیان خاویاری خزر است که خاویار آن در بازار جهانی شهرت دارد. صید بیرویه و سدسازی آن را به مرز انقراض رسانده است.
ماهی سفید
ماهی سفید از محبوبترین ماهیهای سفره ایرانیان، بهویژه در شب عید (سبزیپلو با ماهی) است. بیشتر در آبهای ایرانی خزر زندگی میکند و برای تخمریزی به رودخانهها میآید.
ماهی صبور
ماهی صبور از محبوبترین ماهیهای خوزستان است که برای تخمریزی از خلیج فارس به اروندرود و کارون مهاجرت میکند. گوشت خوشطعم و استخوانهای ریز فراوانی دارد.
کپورماهی دنداندار فارس
کپورماهی دنداندار فارس ماهی کوچک و رنگارنگی است که فقط در چشمههای اطراف دریاچه مهارلو در شیراز زندگی میکند. نرها نوارهای تیره عمودی و بالههای رنگی دارند.
عقرب گادیم (دمکلفت سیاه)
عقرب گادیم با رنگ تیره و دم کلفتش از خطرناکترین عقربهای ایران است و سهم زیادی از عقربگزیدگیهای جدی خوزستان را دارد. نام علمیاش به معنای «مردکش» است.
عقرب زرد
عقرب زرد رایجترین عقرب ایران است و در بیشتر استانها دیده میشود. زهرش معمولاً از عقرب گادیم ضعیفتر است اما گزش آن دردناک است و در کودکان باید جدی گرفته شود.
رتیل (عنکبوت شتری)
رتیل یا عنکبوت شتری در واقع عنکبوت نیست و به راسته جداگانهای از عنکبوتیان تعلق دارد. داستانهای ترسناک درباره اندازه و خطر آن بیشتر افسانه است.
بیوه سیاه
بیوه سیاه عنکبوتی کوچک و سیاه با لکههای قرمز روی شکم است که زهر عصبی قوی دارد. گزش آن نادر است و بیشتر هنگام کار در مزرعه یا جابهجایی وسایل انبار اتفاق میافتد.
ملخ صحرایی
ملخ صحرایی وقتی جمعیتش زیاد شود رنگ و رفتارش را تغییر میدهد و دستههای عظیمی میسازد که میتوانند مزارع را در چند ساعت نابود کنند. در سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ هجوم گسترده آن به جنوب ایران رسید.
کرم ابریشم
کرم ابریشم لارو پروانهای کاملاً اهلی است که هزاران سال برای تولید ابریشم پرورش داده شده است. ایران از قدیم یکی از مراکز مهم ابریشم در جاده ابریشم بوده است.
کفشدوزک هفتنقطهای
کفشدوزک هفتنقطهای یکی از محبوبترین حشرات و یار باغبانان است، چون شتهها را میخورد. یک کفشدوزک در طول عمرش هزاران شته شکار میکند.
پروانه دمچلچلهای
پروانه دمچلچلهای با بالهای زرد و سیاه و زائدههای دممانند پشت بالهایش از زیباترین پروانههای ایران است. کرمش روی گیاهانی مثل شوید، جعفری و رازیانه زندگی میکند.
سنجاقک امپراتور
سنجاقک امپراتور از بزرگترین سنجاقکهای ایران است و شکارچی ماهر هواست. لاروش در آب زندگی میکند و حتی بچهماهی و نوزاد قورباغه را شکار میکند.
LCشترمرغ
شترمرغ بزرگترین و سنگینترین پرنده زنده جهان است. نمیتواند پرواز کند ولی سریعترین پرنده روی زمین است.
VUکوسه سفید بزرگ
کوسه سفید بزرگ بزرگترین ماهی شکارچی جهان است. برخلاف تصویر فیلمها، حمله به انسان بسیار نادر است و انسان را شکار نمیکند.

پروانه مونارک
پروانه مونارک بهخاطر مهاجرت شگفتانگیزش مشهور است؛ هزاران کیلومتر از کانادا و آمریکا تا جنگلهای کوهستانی مکزیک. هیچ پروانهای کل مسیر رفت و برگشت را طی نمیکند و چند نسل این سفر را کامل میکنند.
VUشیر
شیر تنها گربهسان واقعاً اجتماعی است و در گروههایی به نام «دسته» زندگی میکند. شکار بیشتر بر عهده شیرهای ماده است.
ENببر
ببر بزرگترین گربهسان زنده جهان است. نقش راهراه هر ببر مثل اثر انگشت منحصربهفرد است و حتی پوست زیر موها هم راهراه است.
ENفیل آفریقایی
فیل آفریقایی بزرگترین و سنگینترین جانور خشکی جهان است. گلههایش را یک ماده مسن و باتجربه رهبری میکند.
ENفیل آسیایی
فیل آسیایی از فیل آفریقایی کوچکتر است و گوشهای کوچکتری دارد. فقط برخی از نرها عاج دارند.
VUزرافه
زرافه بلندقدترین جانور زنده جهان است. گردن بلندش اجازه میدهد برگهای بالای درختان آکاسیا را بخورد که از دسترس دیگر علفخواران دور است.
CRگوریل غربی
گوریل بزرگترین نخستی (پریمات) زنده جهان است. گروهها را یک نر بالغ قدرتمند با موهای نقرهای پشت به نام «پشتنقرهای» رهبری میکند.
VUاسب آبی
اسب آبی روزها را در آب میگذراند و شبها برای چرا به خشکی میآید. نزدیکترین خویشاوندان زندهاش نهنگها و دلفینها هستند.
NTکرگدن سفید
کرگدن سفید بزرگترین کرگدن جهان است و با لب پهن و صافش علف میچرد. شاخ کرگدن از کراتین ساخته شده؛ همان مادهای که ناخن انسان را میسازد.
NTگورخر دشتی
گورخر دشتی رایجترین گورخر جهان است و در کوچهای بزرگ همراه گلههای گنو حرکت میکند. گور ایرانی با اینکه از همین خانواده اسبیان است، گورخر نیست.
ENنهنگ آبی
نهنگ آبی بزرگترین جانوری است که تاکنون روی زمین زندگی کرده است؛ حتی از بزرگترین دایناسورها هم بزرگتر. با این حال غذایش موجودات ریزی به نام «کریل» است.
ENسمور دریایی
سمور دریایی متراکمترین خز را در میان همه جانوران دارد. با خوردن خارپوستان دریایی از نابودی جنگلهای جلبک کلپ جلوگیری میکند.
NTجگوار
جگوار بزرگترین گربهسان قاره آمریکاست و نسبت به اندازهاش یکی از قویترین گازگرفتنها را در میان گربهسانان دارد. برخلاف بیشتر گربهها عاشق آب است.
NTپنگوئن امپراتور
پنگوئن امپراتور بزرگترین پنگوئن جهان است و در سختترین زمستان زمین زادآوری میکند. نرها حدود دو ماه بدون غذا، تخم را روی پاهایشان گرم نگه میدارند.