۴۸ گونه — صفحه ۱ از ۲

هوبرهVU🇮🇷

هوبره

Chlamydotis macqueenii

هوبره پرنده‌ای زمینی و محتاط با رنگ شنی است که در بیابان‌های ایران زندگی می‌کند. شکار غیرقانونی با باز و شاهین، این پرنده را به وضعیت آسیب‌پذیر رسانده است.

🦅 پرندگانآسیب‌پذیر
هما (استخوان‌خوار)NT🇮🇷

هما (استخوان‌خوار)

Gypaetus barbatus

هما در فرهنگ ایرانی «مرغ سعادت» است و افسانه‌ها می‌گویند سایه‌اش بر سر هر کس بیفتد، خوشبخت می‌شود. در واقعیت، این پرنده تنها جانوری است که بیشتر غذایش مغز استخوان است.

🦅 پرندگاننزدیک به تهدید
دراجLC🇮🇷

دراج

Francolinus francolinus

دراج پرنده‌ای خوش‌رنگ از خانواده کبک‌هاست که صدای بلند نرهایش در سپیده‌دم شمال و جنوب ایران آشناست. نرها سینه سیاه و طوق قهوه‌ای دارند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
زاغ بور🇮🇷

زاغ بور

Podoces pleskei

زاغ بور تنها گونه پرنده‌ای است که فقط در ایران زندگی می‌کند (بومی انحصاری ایران). بیشتر می‌دود تا پرواز کند و در بوته‌زارهای بیابانی دیده می‌شود.

🦅 پرندگان
درنای سیبریCR🇮🇷

درنای سیبری

Leucogeranus leucogeranus

درنای سیبری پرنده‌ای سفید و باشکوه است که هر سال از سیبری تا شمال ایران پرواز می‌کرد. جمعیت غربی این گونه تقریباً از بین رفته و سال‌ها فقط یک درنای تنها به نام «امید» به فریدونکنار می‌آمد.

🦅 پرندگاندر خطر انقراض بحرانی
فلامینگو بزرگLC🇮🇷

فلامینگو بزرگ

Phoenicopterus roseus

فلامینگو با پاهای بلند و رنگ صورتی‌اش از زیباترین پرندگان تالاب‌های ایران است. دریاچه ارومیه در گذشته یکی از مهم‌ترین زادگاه‌های این پرنده در منطقه بود.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
عقاب طلاییLC🇮🇷

عقاب طلایی

Aquila chrysaetos

عقاب طلایی از بزرگ‌ترین و قدرتمندترین پرندگان شکاری ایران است و نامش را از پرهای طلایی پشت گردنش گرفته است. در شیرجه به سرعت‌های بسیار بالایی می‌رسد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
شاهینLC🇮🇷

شاهین

Falco peregrinus

شاهین سریع‌ترین جانور روی زمین است. هنگام شیرجه برای شکار پرندگان، سرعتش از ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت فراتر می‌رود.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
بالابانEN🇮🇷

بالابان

Falco cherrug

بالابان شاهینی درشت و قدرتمند است که به‌خاطر ارزش بالایش در بازپروری (شکار با پرنده) به‌شدت قاچاق می‌شود. همین قاچاق و نابودی زیستگاه آن را در معرض خطر قرار داده است.

🦅 پرندگاندر معرض خطر
دال (کرکس خاکستری)LC🇮🇷

دال (کرکس خاکستری)

Gyps fulvus

دال یکی از بزرگ‌ترین پرندگان ایران است که با خوردن لاشه‌ها، طبیعت را از بیماری پاک نگه می‌دارد. ساعت‌ها بدون بال زدن بر جریان‌های هوای گرم اوج می‌گیرد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
قرقاولLC🇮🇷

قرقاول

Phasianus colchicus

قرقاول بومی آسیا، از جمله شمال ایران است و از آنجا به سراسر جهان برده شده است. نرها پرهای رنگارنگ و دم بلند دارند و ماده‌ها قهوه‌ای و استتاری‌اند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
کبکLC🇮🇷

کبک

Alectoris chukar

کبک یکی از آشناترین پرندگان کوهستانی ایران است که در شعر فارسی با «خرامیدن» زیبایش شناخته می‌شود. نوک و پاهای قرمز و نوار سیاه دور گلو نشانه آن است.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
جغد انبارLC🇮🇷

جغد انبار

Tyto alba

جغد انبار با صورت قلبی‌شکل سفیدش شناخته می‌شود و یکی از بهترین شکارچیان جوندگان است. یک جفت جغد انبار در سال هزاران موش شکار می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
پلیکان پاخاکستریNT🇮🇷

پلیکان پاخاکستری

Pelecanus crispus

پلیکان پاخاکستری یکی از بزرگ‌ترین و سنگین‌ترین پرندگان پروازی جهان است. با کیسه زیر نوکش ماهی‌ها را از آب صید می‌کند.

🦅 پرندگاننزدیک به تهدید
لک‌لک سفیدLC🇮🇷

لک‌لک سفید

Ciconia ciconia

لک‌لک سفید پیام‌آور بهار در فرهنگ ایرانی است و روی مناره‌ها، دکل‌ها و بام خانه‌ها لانه می‌سازد. هر سال به همان لانه قبلی بازمی‌گردد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
اردک سرسفیدEN🇮🇷

اردک سرسفید

Oxyura leucocephala

اردک سرسفید اردکی شیرجه‌رو با دم سیخ و ایستاده است. نرها در فصل زادآوری نوکی آبی و برجسته دارند.

🦅 پرندگاندر معرض خطر
میش‌مرغVU🇮🇷

میش‌مرغ

Otis tarda

میش‌مرغ از سنگین‌ترین پرندگان پروازی جهان است. در ایران فقط چند ده پرنده در دشت‌های بوکان باقی مانده‌اند.

🦅 پرندگانآسیب‌پذیر
بوقلمون کوهیLC🇮🇷

بوقلمون کوهی

Tetraogallus caspius

بوقلمون کوهی (کبک دری) بزرگ‌ترین پرنده از خانواده کبک‌ها در ایران است و در بلندترین ارتفاعات زندگی می‌کند. صدای سوت‌مانند و بلندش در کوهستان طنین می‌اندازد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
تیهوLC🇮🇷

تیهو

Ammoperdix griseogularis

تیهو کوچک‌ترین پرنده خانواده کبک‌ها در ایران است و رنگ شنی‌اش در تپه‌های خشک استتار کاملی به او می‌دهد. صدای «سی‌سی» آن نام انگلیسی‌اش را ساخته است.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
خروس‌کولی دشتیCR🇮🇷

خروس‌کولی دشتی

Vanellus gregarius

خروس‌کولی دشتی پرنده‌ای مهاجر است که در استپ‌های قزاقستان زادآوری می‌کند و در مسیر مهاجرت از ایران می‌گذرد. جمعیتش در دهه‌های اخیر به‌شدت کاهش یافته و در خطر انقراض بحرانی است.

🦅 پرندگاندر خطر انقراض بحرانی
درنای خاکستریLC🇮🇷

درنای خاکستری

Grus grus

درنای خاکستری پرنده‌ای بلندقد و باشکوه است که در زمستان در گروه‌های بزرگ به ایران می‌آید. صدای شیپورمانند گروه‌های در حال پرواز از دور شنیده می‌شود.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
قوی گنگLC🇮🇷

قوی گنگ

Cygnus olor

قوی گنگ با نوک نارنجی و برآمدگی سیاه بالای آن، یکی از سنگین‌ترین پرندگان پروازی است. با وجود نامش کاملاً بی‌صدا نیست و هنگام خطر فیس‌فیس می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
غاز خاکستریLC🇮🇷

غاز خاکستری

Anser anser

غاز خاکستری نیای بیشتر غازهای اهلی جهان است. در زمستان دسته‌های بزرگش در مزارع و تالاب‌های گیلان و مازندران دیده می‌شوند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
اردک مرمریVU🇮🇷

اردک مرمری

Marmaronetta angustirostris

اردک مرمری با پرهای خال‌خال کرم و قهوه‌ای اردکی کم‌سروصدا و کمیاب است. بخش مهمی از جمعیت جهانی آن در تالاب‌های ایران زادآوری یا زمستان‌گذرانی می‌کند.

🦅 پرندگانآسیب‌پذیر
هدهد (شانه‌به‌سر)LC🇮🇷

هدهد (شانه‌به‌سر)

Upupa epops

هدهد با تاج بادبزنی و بال‌های راه‌راه سیاه‌وسفیدش یکی از آشناترین پرندگان ایران است. در «منطق‌الطیر» عطار، هدهد راهنمای پرندگان در سفر به سوی سیمرغ است.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
بلبلLC🇮🇷

بلبل

Luscinia megarhynchos

بلبل پرنده‌ای کوچک و قهوه‌ای با ظاهر ساده است، اما آوازش از زیباترین آوازهای پرندگان است. در شعر فارسی «گل و بلبل» نماد عشق است.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
بلبل خرماLC🇮🇷

بلبل خرما

Pycnonotus leucotis

بلبل خرما با سر سیاه و لکه سفید گونه و زیر دم زردش، پرنده‌ای پرسروصدا و اجتماعی است. در نخلستان‌های جنوب از خرما و میوه‌ها تغذیه می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
مینای معمولیLC🇮🇷

مینای معمولی

Acridotheres tristis

مینای معمولی پرنده‌ای قهوه‌ای با پوست زرد دور چشم است که در دهه‌های اخیر در بسیاری از شهرهای ایران پراکنده شده است. در فهرست ۱۰۰ گونه مهاجم بدنام جهان قرار دارد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
زنبورخوار اروپاییLC🇮🇷

زنبورخوار اروپایی

Merops apiaster

زنبورخوار اروپایی با پرهای رنگین‌کمانی‌اش از رنگارنگ‌ترین پرندگان ایران است. زنبورها را در هوا شکار می‌کند و پیش از خوردن، نیش آن‌ها را با کوبیدن به شاخه بی‌اثر می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
شاه‌بوفLC🇮🇷

شاه‌بوف

Bubo bubo

شاه‌بوف از بزرگ‌ترین جغدهای جهان است و با چشم‌های نارنجی و دسته‌پرهای گوش‌مانندش شناخته می‌شود. خرگوش، جوجه‌تیغی و حتی جغدهای کوچک‌تر را شکار می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
جغد کوچکLC🇮🇷

جغد کوچک

Athene noctua

جغد کوچک رایج‌ترین جغد ایران است و برخلاف بیشتر جغدها، روزها هم روی دیوار یا تیر برق دیده می‌شود. سوسک، ملخ و جوندگان کوچک می‌خورد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
کرکس مصریEN🇮🇷

کرکس مصری

Neophron percnopterus

کرکس مصری کوچک‌ترین کرکس ایران است و با صورت زرد و پرهای سفیدش شناخته می‌شود. از معدود پرندگانی است که از ابزار استفاده می‌کند.

🦅 پرندگاندر معرض خطر
دال سیاهNT🇮🇷

دال سیاه

Aegypius monachus

دال سیاه از بزرگ‌ترین و سنگین‌ترین پرندگان شکاری جهان است. لانه‌های عظیمش را روی درختان بلند یا صخره‌ها می‌سازد.

🦅 پرندگاننزدیک به تهدید
عقاب شاهیVU🇮🇷

عقاب شاهی

Aquila heliaca

عقاب شاهی با شانه‌های سفید و پرهای قهوه‌ای تیره، پرنده‌ای باشکوه و کمیاب است. سنجاب زمینی، خرگوش و پرندگان متوسط را شکار می‌کند.

🦅 پرندگانآسیب‌پذیر
عقاب ماهیگیرLC🇮🇷

عقاب ماهیگیر

Pandion haliaetus

عقاب ماهیگیر تقریباً فقط ماهی می‌خورد و با پاهای جلوانداخته در آب شیرجه می‌زند. روی سواحل و جزایر خلیج فارس لانه می‌سازد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
حواصیل خاکستریLC🇮🇷

حواصیل خاکستری

Ardea cinerea

حواصیل خاکستری پرنده‌ای بلندقد و صبور است که بی‌حرکت در آب کم‌عمق می‌ایستد و با یک ضربه سریع نوک ماهی را صید می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی

فهرست سرخ IUCN چیست؟

اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (IUCN) وضعیت گونه‌ها را از «کمترین نگرانی» تا «منقرض‌شده» درجه‌بندی می‌کند. هرچه به سمت چپ این نوار برویم، خطر نابودی گونه بیشتر است.

LCکمترین نگرانیNTنزدیک به تهدیدVUآسیب‌پذیرENدر معرض خطرCRدر خطر انقراض بحرانیEWمنقرض در طبیعتEXمنقرض‌شده

وضعیت نوشته‌شده در اطلس، وضعیت جهانی «گونه» است؛ اگر زیرگونه ایرانی وضعیت متفاوتی داشته باشد، در متن همان حیوان توضیح داده شده است.