1. خانه
  2. اطلس حیات وحش

اطلس حیات وحش

دانشنامه فارسی حیوانات وحشی ایران و جهان؛ ۱۶۵ گونه با وضعیت حفاظتی IUCN، زیستگاه، تغذیه، رکوردها و دانستنی‌های شگفت‌انگیز.

۱۶۵ گونه — صفحه ۲ از ۵

گاو دریایی (دوگونگ)VU🇮🇷

گاو دریایی (دوگونگ)

Dugong dugon

دوگونگ تنها پستاندار گیاه‌خوار کاملاً دریایی است و بیشتر از علف‌های دریایی تغذیه می‌کند. خلیج فارس یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های این گونه در جهان است.

🦁 پستاندارانآسیب‌پذیر
دلفین بینی‌بطریLC🇮🇷

دلفین بینی‌بطری

Tursiops truncatus

دلفین بینی‌بطری از باهوش‌ترین جانوران جهان است و در گروه‌های اجتماعی زندگی می‌کند. در آب‌های ایران، اطراف جزیره هنگام برای تماشای دلفین‌ها مشهور است.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
درنای سیبریCR🇮🇷

درنای سیبری

Leucogeranus leucogeranus

درنای سیبری پرنده‌ای سفید و باشکوه است که هر سال از سیبری تا شمال ایران پرواز می‌کرد. جمعیت غربی این گونه تقریباً از بین رفته و سال‌ها فقط یک درنای تنها به نام «امید» به فریدونکنار می‌آمد.

🦅 پرندگاندر خطر انقراض بحرانی
فلامینگو بزرگLC🇮🇷

فلامینگو بزرگ

Phoenicopterus roseus

فلامینگو با پاهای بلند و رنگ صورتی‌اش از زیباترین پرندگان تالاب‌های ایران است. دریاچه ارومیه در گذشته یکی از مهم‌ترین زادگاه‌های این پرنده در منطقه بود.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
عقاب طلاییLC🇮🇷

عقاب طلایی

Aquila chrysaetos

عقاب طلایی از بزرگ‌ترین و قدرتمندترین پرندگان شکاری ایران است و نامش را از پرهای طلایی پشت گردنش گرفته است. در شیرجه به سرعت‌های بسیار بالایی می‌رسد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
شاهینLC🇮🇷

شاهین

Falco peregrinus

شاهین سریع‌ترین جانور روی زمین است. هنگام شیرجه برای شکار پرندگان، سرعتش از ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت فراتر می‌رود.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
بالابانEN🇮🇷

بالابان

Falco cherrug

بالابان شاهینی درشت و قدرتمند است که به‌خاطر ارزش بالایش در بازپروری (شکار با پرنده) به‌شدت قاچاق می‌شود. همین قاچاق و نابودی زیستگاه آن را در معرض خطر قرار داده است.

🦅 پرندگاندر معرض خطر
دال (کرکس خاکستری)LC🇮🇷

دال (کرکس خاکستری)

Gyps fulvus

دال یکی از بزرگ‌ترین پرندگان ایران است که با خوردن لاشه‌ها، طبیعت را از بیماری پاک نگه می‌دارد. ساعت‌ها بدون بال زدن بر جریان‌های هوای گرم اوج می‌گیرد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
قرقاولLC🇮🇷

قرقاول

Phasianus colchicus

قرقاول بومی آسیا، از جمله شمال ایران است و از آنجا به سراسر جهان برده شده است. نرها پرهای رنگارنگ و دم بلند دارند و ماده‌ها قهوه‌ای و استتاری‌اند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
کبکLC🇮🇷

کبک

Alectoris chukar

کبک یکی از آشناترین پرندگان کوهستانی ایران است که در شعر فارسی با «خرامیدن» زیبایش شناخته می‌شود. نوک و پاهای قرمز و نوار سیاه دور گلو نشانه آن است.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
جغد انبارLC🇮🇷

جغد انبار

Tyto alba

جغد انبار با صورت قلبی‌شکل سفیدش شناخته می‌شود و یکی از بهترین شکارچیان جوندگان است. یک جفت جغد انبار در سال هزاران موش شکار می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
پلیکان پاخاکستریNT🇮🇷

پلیکان پاخاکستری

Pelecanus crispus

پلیکان پاخاکستری یکی از بزرگ‌ترین و سنگین‌ترین پرندگان پروازی جهان است. با کیسه زیر نوکش ماهی‌ها را از آب صید می‌کند.

🦅 پرندگاننزدیک به تهدید
لک‌لک سفیدLC🇮🇷

لک‌لک سفید

Ciconia ciconia

لک‌لک سفید پیام‌آور بهار در فرهنگ ایرانی است و روی مناره‌ها، دکل‌ها و بام خانه‌ها لانه می‌سازد. هر سال به همان لانه قبلی بازمی‌گردد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
اردک سرسفیدEN🇮🇷

اردک سرسفید

Oxyura leucocephala

اردک سرسفید اردکی شیرجه‌رو با دم سیخ و ایستاده است. نرها در فصل زادآوری نوکی آبی و برجسته دارند.

🦅 پرندگاندر معرض خطر
میش‌مرغVU🇮🇷

میش‌مرغ

Otis tarda

میش‌مرغ از سنگین‌ترین پرندگان پروازی جهان است. در ایران فقط چند ده پرنده در دشت‌های بوکان باقی مانده‌اند.

🦅 پرندگانآسیب‌پذیر
لاک‌پشت پوزه‌عقابیCR🇮🇷

لاک‌پشت پوزه‌عقابی

Eretmochelys imbricata

لاک‌پشت پوزه‌عقابی با نوک عقاب‌مانندش اسفنج‌ها را از لابه‌لای مرجان‌ها بیرون می‌کشد. سواحل جنوب ایران از زیستگاه‌های لانه‌گذاری مهم این گونه بحرانی است.

🐊 خزندگاندر خطر انقراض بحرانی
لاک‌پشت سبزEN🇮🇷

لاک‌پشت سبز

Chelonia mydas

لاک‌پشت سبز نامش را از رنگ سبز چربی بدنش گرفته است، نه رنگ لاک. بالغ‌ها گیاه‌خوارند و علف دریایی و جلبک می‌خورند.

🐊 خزندگاندر معرض خطر
لاک‌پشت مهمیزدارVU🇮🇷

لاک‌پشت مهمیزدار

Testudo graeca

لاک‌پشت مهمیزدار (لاک‌پشت یونانی) با خارهای کوچکی روی ران‌هایش شناخته می‌شود. عمر بسیار طولانی دارد و برخی نمونه‌ها بیش از یک قرن زنده می‌مانند.

🐊 خزندگانآسیب‌پذیر
تاس‌ماهی ایرانیCR🇮🇷

تاس‌ماهی ایرانی

Acipenser persicus

تاس‌ماهی ایرانی یکی از ماهیان خاویاری خزر است که بیشتر در آب‌های ایران زندگی می‌کند. خاویار آن ارزش اقتصادی بالایی دارد و همین موجب صید بی‌رویه شده است.

🐟 ماهی‌هادر خطر انقراض بحرانی
ماهی کور غار ایرانیVU🇮🇷

ماهی کور غار ایرانی

Garra typhlops

ماهی کور غار ایرانی ماهی کوچکی بدون چشم و بدون رنگدانه است که فقط در آب‌های زیرزمینی غرب ایران، به‌ویژه غار لوان در لرستان، زندگی می‌کند. از نخستین ماهی‌های غارزی کشف‌شده در ایران است.

🐟 ماهی‌هاآسیب‌پذیر
کوسه نهنگEN🇮🇷

کوسه نهنگ

Rhincodon typus

کوسه نهنگ بزرگ‌ترین ماهی جهان است، اما کاملاً بی‌خطر است و با صاف کردن آب، پلانکتون و ماهی‌های ریز می‌خورد. گاهی در آب‌های کیش، هرمز و چابهار دیده می‌شود.

🐟 ماهی‌هادر معرض خطر
افعی دم‌عنکبوتی🇮🇷

افعی دم‌عنکبوتی

Pseudocerastes urarachnoides

افعی دم‌عنکبوتی یکی از شگفت‌انگیزترین مارهای جهان و بومی انحصاری ایران است. انتهای دمش شکل یک عنکبوت را دارد و با تکان دادن آن پرندگان را فریب می‌دهد و شکار می‌کند.

🐊 خزندگان
افعی شاخدار ایرانیLC🇮🇷

افعی شاخدار ایرانی

Pseudocerastes persicus

افعی شاخدار ایرانی با فلس‌های شاخ‌مانند بالای چشم‌هایش شناخته می‌شود. ماری زهرآگین و شب‌فعال است که با رنگ خاکی‌اش در محیط پنهان می‌ماند.

🐊 خزندگانکمترین نگرانی
کبرای آسیای میانه (مار کبری)🇮🇷

کبرای آسیای میانه (مار کبری)

Naja oxiana

کبرای آسیای میانه تنها کبرای ایران است و زهر عصبی بسیار قوی دارد. هنگام احساس خطر سرش را بالا می‌آورد و گردنش را مثل کلاه باز می‌کند.

🐊 خزندگان
بزمجه🇮🇷

بزمجه

Varanus griseus

بزمجه بزرگ‌ترین سوسمار ایران است و شکارچی چابک بیابان به‌شمار می‌رود. جوندگان، مارمولک‌ها، مارها و تخم پرندگان را می‌خورد.

🐊 خزندگان
گورکنLC🇮🇷

گورکن

Meles canescens

گورکن با نوارهای سیاه‌وسفید صورتش شناخته می‌شود و یکی از ماهرترین حفاران طبیعت است. لانه‌های زیرزمینی‌اش گاهی چندین دهانه و راهرو دارد.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
راسوی کوچکLC🇮🇷

راسوی کوچک

Mustela nivalis

راسوی کوچک کوچک‌ترین گوشت‌خوار جهان است. بدن باریک و درازش اجازه می‌دهد وارد لانه موش‌ها شود و آن‌ها را شکار کند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
روباه افغانیLC🇮🇷

روباه افغانی

Vulpes cana

روباه افغانی (شاه‌روباه) روباهی کوچک با دمی بسیار پرپشت است که در صخره‌های خشک زندگی می‌کند. چنگال‌های خمیده و کف پای بی‌مویش به او کمک می‌کند مثل گربه از صخره‌ها بالا برود.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
روباه شنیLC🇮🇷

روباه شنی

Vulpes rueppellii

روباه شنی با گوش‌های بزرگ و نوک سفید دمش، برای زندگی در گرمای بیابان سازگار شده است. گوش‌های پهنش هم صدای طعمه را می‌شنود و هم گرما را دفع می‌کند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
گربه جنگلیLC🇮🇷

گربه جنگلی

Felis chaus

گربه جنگلی برخلاف نامش بیشتر در نیزارها و کنار آب زندگی می‌کند تا جنگل. پاهای بلند و دم کوتاهش آن را از گربه خانگی متمایز می‌کند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
گربه وحشیLC🇮🇷

گربه وحشی

Felis lybica ornata

گربه وحشی آسیایی خال‌های ریز تیره روی بدن کم‌رنگش دارد و خویشاوند نزدیک گربه خانگی است. نیای گربه‌های اهلی، گربه وحشی آفریقایی از همین گونه است.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
خفاش میوه‌خوار مصریLC🇮🇷

خفاش میوه‌خوار مصری

Rousettus aegyptiacus

خفاش میوه‌خوار مصری از معدود خفاش‌های میوه‌خوار است که مثل خفاش‌های حشره‌خوار از پژواک صدا برای یافتن راه در تاریکی استفاده می‌کند. در گروه‌های بزرگ در غارها زندگی می‌کند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
خفاش نعل‌اسبی بزرگLC🇮🇷

خفاش نعل‌اسبی بزرگ

Rhinolophus ferrumequinum

خفاش نعل‌اسبی بزرگ نامش را از پوست نعلی‌شکل اطراف بینی‌اش گرفته است. صدای فراصوتش را از بینی پخش می‌کند و هر شب مقدار زیادی حشره می‌خورد.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
خرگوش صحراییLC🇮🇷

خرگوش صحرایی

Lepus europaeus

خرگوش صحرایی برخلاف خرگوش اهلی لانه زیرزمینی نمی‌کند و در گودی کم‌عمقی روی زمین استراحت می‌کند. پاهای عقب بلندش او را به یکی از سریع‌ترین پستانداران کوچک تبدیل کرده است.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
جرد ایرانیLC🇮🇷

جرد ایرانی

Meriones persicus

جرد ایرانی جونده‌ای شب‌گرد با دمی بلند و منگوله‌دار است. در کوه‌پایه‌های خشک ایران فراوان است و غذای مهمی برای جغدها، روباه‌ها و مارهاست.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
سنگ‌موش افغانیLC🇮🇷

سنگ‌موش افغانی

Ochotona rufescens

سنگ‌موش با گوش‌های گرد و بدن بی‌دم، خویشاوند خرگوش است نه موش. در لابه‌لای سنگ‌ها زندگی می‌کند و گیاهان را برای زمستان خشک و انبار می‌کند.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی