1. خانه
  2. اطلس حیات وحش

اطلس حیات وحش

دانشنامه فارسی حیوانات وحشی ایران و جهان؛ ۱۶۵ گونه با وضعیت حفاظتی IUCN، زیستگاه، تغذیه، رکوردها و دانستنی‌های شگفت‌انگیز.

۱۶۵ گونه — صفحه ۳ از ۵

خوابگرد درختیLC🇮🇷

خوابگرد درختی

Dryomys nitedula

خوابگرد درختی جونده کوچکی با نقاب سیاه دور چشم و دم پرپشت است. همان‌طور که از نامش پیداست، ماه‌ها در خواب زمستانی به سر می‌برد.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
خدنگ (مانگوس خاکستری)LC🇮🇷

خدنگ (مانگوس خاکستری)

Urva edwardsii

خدنگ به شکار مار شهرت دارد؛ چابکی و موهای ضخیمش به او کمک می‌کند از نیش مار در امان بماند. جوندگان، حشرات و تخم پرندگان هم می‌خورد.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
دلفین گوژپشتEN🇮🇷

دلفین گوژپشت

Sousa plumbea

دلفین گوژپشت با برآمدگی پشت باله پشتی‌اش شناخته می‌شود و بیشتر در آب‌های کم‌عمق نزدیک ساحل زندگی می‌کند. بسیاری از دلفین‌هایی که گردشگران اطراف جزیره هنگام می‌بینند از همین گونه‌اند.

🦁 پستانداراندر معرض خطر
بوقلمون کوهیLC🇮🇷

بوقلمون کوهی

Tetraogallus caspius

بوقلمون کوهی (کبک دری) بزرگ‌ترین پرنده از خانواده کبک‌ها در ایران است و در بلندترین ارتفاعات زندگی می‌کند. صدای سوت‌مانند و بلندش در کوهستان طنین می‌اندازد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
تیهوLC🇮🇷

تیهو

Ammoperdix griseogularis

تیهو کوچک‌ترین پرنده خانواده کبک‌ها در ایران است و رنگ شنی‌اش در تپه‌های خشک استتار کاملی به او می‌دهد. صدای «سی‌سی» آن نام انگلیسی‌اش را ساخته است.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
خروس‌کولی دشتیCR🇮🇷

خروس‌کولی دشتی

Vanellus gregarius

خروس‌کولی دشتی پرنده‌ای مهاجر است که در استپ‌های قزاقستان زادآوری می‌کند و در مسیر مهاجرت از ایران می‌گذرد. جمعیتش در دهه‌های اخیر به‌شدت کاهش یافته و در خطر انقراض بحرانی است.

🦅 پرندگاندر خطر انقراض بحرانی
درنای خاکستریLC🇮🇷

درنای خاکستری

Grus grus

درنای خاکستری پرنده‌ای بلندقد و باشکوه است که در زمستان در گروه‌های بزرگ به ایران می‌آید. صدای شیپورمانند گروه‌های در حال پرواز از دور شنیده می‌شود.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
قوی گنگLC🇮🇷

قوی گنگ

Cygnus olor

قوی گنگ با نوک نارنجی و برآمدگی سیاه بالای آن، یکی از سنگین‌ترین پرندگان پروازی است. با وجود نامش کاملاً بی‌صدا نیست و هنگام خطر فیس‌فیس می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
غاز خاکستریLC🇮🇷

غاز خاکستری

Anser anser

غاز خاکستری نیای بیشتر غازهای اهلی جهان است. در زمستان دسته‌های بزرگش در مزارع و تالاب‌های گیلان و مازندران دیده می‌شوند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
اردک مرمریVU🇮🇷

اردک مرمری

Marmaronetta angustirostris

اردک مرمری با پرهای خال‌خال کرم و قهوه‌ای اردکی کم‌سروصدا و کمیاب است. بخش مهمی از جمعیت جهانی آن در تالاب‌های ایران زادآوری یا زمستان‌گذرانی می‌کند.

🦅 پرندگانآسیب‌پذیر
هدهد (شانه‌به‌سر)LC🇮🇷

هدهد (شانه‌به‌سر)

Upupa epops

هدهد با تاج بادبزنی و بال‌های راه‌راه سیاه‌وسفیدش یکی از آشناترین پرندگان ایران است. در «منطق‌الطیر» عطار، هدهد راهنمای پرندگان در سفر به سوی سیمرغ است.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
بلبلLC🇮🇷

بلبل

Luscinia megarhynchos

بلبل پرنده‌ای کوچک و قهوه‌ای با ظاهر ساده است، اما آوازش از زیباترین آوازهای پرندگان است. در شعر فارسی «گل و بلبل» نماد عشق است.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
بلبل خرماLC🇮🇷

بلبل خرما

Pycnonotus leucotis

بلبل خرما با سر سیاه و لکه سفید گونه و زیر دم زردش، پرنده‌ای پرسروصدا و اجتماعی است. در نخلستان‌های جنوب از خرما و میوه‌ها تغذیه می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
مینای معمولیLC🇮🇷

مینای معمولی

Acridotheres tristis

مینای معمولی پرنده‌ای قهوه‌ای با پوست زرد دور چشم است که در دهه‌های اخیر در بسیاری از شهرهای ایران پراکنده شده است. در فهرست ۱۰۰ گونه مهاجم بدنام جهان قرار دارد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
زنبورخوار اروپاییLC🇮🇷

زنبورخوار اروپایی

Merops apiaster

زنبورخوار اروپایی با پرهای رنگین‌کمانی‌اش از رنگارنگ‌ترین پرندگان ایران است. زنبورها را در هوا شکار می‌کند و پیش از خوردن، نیش آن‌ها را با کوبیدن به شاخه بی‌اثر می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
شاه‌بوفLC🇮🇷

شاه‌بوف

Bubo bubo

شاه‌بوف از بزرگ‌ترین جغدهای جهان است و با چشم‌های نارنجی و دسته‌پرهای گوش‌مانندش شناخته می‌شود. خرگوش، جوجه‌تیغی و حتی جغدهای کوچک‌تر را شکار می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
جغد کوچکLC🇮🇷

جغد کوچک

Athene noctua

جغد کوچک رایج‌ترین جغد ایران است و برخلاف بیشتر جغدها، روزها هم روی دیوار یا تیر برق دیده می‌شود. سوسک، ملخ و جوندگان کوچک می‌خورد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
کرکس مصریEN🇮🇷

کرکس مصری

Neophron percnopterus

کرکس مصری کوچک‌ترین کرکس ایران است و با صورت زرد و پرهای سفیدش شناخته می‌شود. از معدود پرندگانی است که از ابزار استفاده می‌کند.

🦅 پرندگاندر معرض خطر
دال سیاهNT🇮🇷

دال سیاه

Aegypius monachus

دال سیاه از بزرگ‌ترین و سنگین‌ترین پرندگان شکاری جهان است. لانه‌های عظیمش را روی درختان بلند یا صخره‌ها می‌سازد.

🦅 پرندگاننزدیک به تهدید
عقاب شاهیVU🇮🇷

عقاب شاهی

Aquila heliaca

عقاب شاهی با شانه‌های سفید و پرهای قهوه‌ای تیره، پرنده‌ای باشکوه و کمیاب است. سنجاب زمینی، خرگوش و پرندگان متوسط را شکار می‌کند.

🦅 پرندگانآسیب‌پذیر
عقاب ماهیگیرLC🇮🇷

عقاب ماهیگیر

Pandion haliaetus

عقاب ماهیگیر تقریباً فقط ماهی می‌خورد و با پاهای جلوانداخته در آب شیرجه می‌زند. روی سواحل و جزایر خلیج فارس لانه می‌سازد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
حواصیل خاکستریLC🇮🇷

حواصیل خاکستری

Ardea cinerea

حواصیل خاکستری پرنده‌ای بلندقد و صبور است که بی‌حرکت در آب کم‌عمق می‌ایستد و با یک ضربه سریع نوک ماهی را صید می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
کفچه‌نوکLC🇮🇷

کفچه‌نوک

Platalea leucorodia

کفچه‌نوک پرنده‌ای سفید با نوکی پهن و قاشقی‌شکل است. نوکش را در آب کم‌عمق به چپ و راست تکان می‌دهد و هر جانور کوچکی را که لمس کند می‌گیرد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
سلیم خرچنگ‌خوارLC🇮🇷

سلیم خرچنگ‌خوار

Dromas ardeola

سلیم خرچنگ‌خوار پرنده‌ای سیاه‌وسفید با نوک کلفت و قوی است که تقریباً فقط خرچنگ می‌خورد. برخلاف بیشتر پرندگان ساحلی، در تونل‌هایی که در شن می‌کند لانه می‌سازد.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
ماهی‌خورکLC🇮🇷

ماهی‌خورک

Alcedo atthis

ماهی‌خورک پرنده‌ای کوچک با پرهای آبی درخشان و سینه نارنجی است که از روی شاخه به داخل آب شیرجه می‌زند و ماهی‌های کوچک را صید می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
🇮🇷

زالو

Hirudo orientalis

زالوی شرقی گونه‌ای از زالوهای خون‌خوار است که در ایران و کشورهای اطراف زندگی می‌کند. بزاق زالو ماده‌ای به نام هیرودین دارد که از لخته شدن خون جلوگیری می‌کند.

🐙 بی‌مهرگان
VU🇮🇷

راسوی ابلق

Vormela peregusna

راسوی ابلق با پوست خال‌خال زرد و قهوه‌ای و صورت سیاه‌وسفیدش یکی از خوش‌رنگ‌ترین پستانداران کوچک ایران است. بیشتر جوندگان را در لانه‌هایشان شکار می‌کند.

🦁 پستاندارانآسیب‌پذیر
LC🇮🇷

سنگ‌دله

Martes foina

سنگ‌دله پستانداری چابک از خانواده راسوهاست که لکه سفید زیر گلویش آن را مشخص می‌کند. هم شکار می‌کند و هم میوه‌های جنگلی و توت می‌خورد.

🦁 پستاندارانکمترین نگرانی
LC🇮🇷

سبزقبا

Coracias garrulus

سبزقبا پرنده‌ای فیروزه‌ای و قهوه‌ای است که روی سیم‌های برق و شاخه‌های بلند می‌نشیند و حشرات درشت را از زمین شکار می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
LC🇮🇷

سارگپه پابلند

Buteo rufinus

سارگپه پابلند رایج‌ترین پرنده شکاری درشت ایران است که اغلب روی تیرهای برق کنار جاده‌ها دیده می‌شود. جوندگان، مارمولک‌ها و حشرات درشت را شکار می‌کند.

🦅 پرندگانکمترین نگرانی
🇮🇷

لاک‌پشت برکه‌ای خزری

Mauremys caspica

لاک‌پشت برکه‌ای خزری رایج‌ترین لاک‌پشت آب شیرین ایران است و با خطوط زرد روی گردنش شناخته می‌شود. روزهای آفتابی روی سنگ‌ها و تنه درختان کنار آب آفتاب می‌گیرد.

🐊 خزندگان
🇮🇷

سوسمار خاردم

Saara loricata

سوسمار خاردم بیشتر عمرش را در لانه‌ای زیرزمینی می‌گذراند و با دم پوشیده از خارهای تیز از ورودی لانه دفاع می‌کند. برخلاف بیشتر سوسمارها، تقریباً گیاه‌خوار است.

🐊 خزندگان
🇮🇷

افعی گرزه

Macrovipera lebetina

افعی گرزه از بزرگ‌ترین و خطرناک‌ترین مارهای ایران است و سهم زیادی از مارگزیدگی‌های جدی کشور را دارد. سر پهن و مثلثی و بدن کلفت دارد.

🐊 خزندگان
🇮🇷

افعی جعفری

Echis carinatus

افعی جعفری با وجود جثه کوچک، زهری بسیار خطرناک دارد و در جهان یکی از مارهایی است که بیشترین مارگزیدگی‌ها را سبب می‌شود. نقش روی سرش گاهی شبیه پیکان یا صلیب است.

🐊 خزندگان
🇮🇷

جکوی پلنگی ایرانی

Eublepharis angramainyu

جکوی پلنگی ایرانی خویشاوند وحشی جکوی پلنگی معروف در بازار حیوانات خانگی است. نام علمی‌اش از «انگره مینیو» (اهریمن) در اسطوره‌های ایرانی گرفته شده، چون شب‌گرد است.

🐊 خزندگان
LC🇮🇷

مار شلاقی خزری

Dolichophis caspius

مار شلاقی خزری از بلندترین مارهای ایران است و زهر ندارد. بسیار سریع و عصبی است و اگر گیر بیفتد گاز می‌گیرد.

🐊 خزندگانکمترین نگرانی